15 Туруктуу өнүгүү максаты

Жердин экосистемасын сактоо

Кургактыктагы экосистеманы калыбына келтирүү жана сактоо жана аларды сарамжалдуу пайдаланууга көмөктөшүү, токойлорду сарамжалдуу пайдалануу, чөлгө айланып калуу менен күрөшүү, жердин деградация процессин артка кайтаруу жана биоартүрдүүлүктүн жоголуу процессин токтотуу.

15

15 - Туруктуу Өнүгүү Максаты

15.1 2020-жылга чейин жердеги жана ички тузсуз суулардын экосистемасын жана алардын кызматтарын, анын ичинде токойлорду, суулуу-саздуу жерлерди, тоолорду жана кургак жерлерди сактоону, калыбына келтирүүнү жана рационалдуу колдонууну эл аралык макулдашуулардагы милдеттерге ылайык камсыз кылуу;

15.2 2020-жылга чейин бардык түрдөгү токойлордун рационалдуу колдонуу ыкмасын жүзөгө ашырууга көмөк көрсөтүү, токойлорду кыюуну токтотуу, жок болуп бара жаткан токойлорду калыбына келтирүү жана дүйнө жүзү боюнча дарак олтургузуу жана токойлорду калыбына келтирүү масштабын олуттуу кеңейтүү;

15.3 2030-жылга чейин чөлгө айланууга каршы күрөш жүргүзүү, жок болуп бара жаткан жерлерди жана топурактарды, анын ичинде чөлгө айланган, кургаган жана суу каптаган жерлерди калыбына келтирүү жана дүйнө жүзү боюнча жерлердин абалынын начарлап кетпөөсүнө аракет кылуу;

15.4 2030-жылга чейин туруктуу өнүгүү үчүн зарыл болгон пайданы берүү жөндөмүн көтөрүү үчүн тоо экосистемасынын, анын ичинде алардын биологиялык көп түрдүүлүгүн сактоону камсыз кылуу;

15.5 Табигый жашоо чөйрөсүнүн жок болуп кетүүсүн токтотуу боюнча олуттуу чараларды тез арада кабыл алуу, биологиялык көп түрдүүлүктү жоготууну токтотуу жана 2020-жылга чейин жок болуу коркунучунда турган түрлөрдү сактоону жана жоголуусунун алдын алууну камсыз кылуу;

15.6 Генетикалык ресурстарды колдонуудан алган убайды адилеттүү бөлүүгө көмөк көрсөтүү жана макулдашылган эл аралык деңгээлдеги шарттарда мындай ресурстарга тийиштүү түрдө жетүүнү камсыз кылууга өбөлгө түзүү;

15.7 Флора жана фаунанын корголгон түрлөрүнө браконьердик кылууну жана контрабандалык сатууну токтотуу үчүн тез арада чара көрүү жана жандуу жаратылыштын мыйзамсыз продукттарына болгон суроо-талаптарына жана ошондой эле алардын сунуштарына тиешелүү көйгөйлөрдү чечүү;

15.8 2020-жылга чейин инвазивдик бөтөн түрлөрдүн кирүүсүнүн алдын алуу боюнча жана алардын жердеги жана суудагы экосистемага тийгизген таасирин олуттуу төмөндөтүү боюнча чараларды кабыл алуу, ошондой эле артыкчылыктуу түрлөрдүн санын чектөө же жок кылуунун алдын алуу боюнча чараларды кабыл алуу;

15.9 2020-жылга чейин жалпы улуттук жана жергиликтүү пландоодо жана өнүктүрүү процесстеринде, ошондой эле жакырчылыктын көлөмүн кыскартуунун стратегияларын жана пландарын иштеп чыгуу учурунда экосистеманын жана биологиялык көп түрдүүлүктүн баалуулугун эске алууну камсыз кылуу;

15.A Биологиялык көп түрдүүлүктү жана экосистеманы сактоо жана рационалдуу колдонуу максатында бардык булактардан финансылык ресурстарды мобилизациялоо жана олуттуу көбөйтүү;

15.B Токойду рационалдуу колдонууну каржылоо үчүн бардык булактардан жана бардык деңгээлде олуттуу ресурстарды мобилизациялоо жана өнүгүп жаткан өлкөлөргө башкаруунун мындай ыкмаларын колдонуу үчүн, анын ичинде токойлорду сактоо жана калыбына келтирүү максатында шайкеш стимулдарды берүү;

15.C Браконьердикке жана корголгон түрлөрдү контрабандалык сатууга каршы күрөшүү боюнча, анын ичинде жергиликтүү элдин экологиялык коопсуз жол менен жашоого болгон каражатты алуу мүмкүнчүлүгүн кеңейтүү жолу менен жалпы аракеттерди активдештирүү.  

Кыргыз Республикасындагы Туруктуу өнүгүү максаттары

Туруктуу өнүгүү максаттары – бул эл аралык коомчулуктун алдында турган жакынкы 15 жылда теңсиздик менен жакырчылыкты жоюу, социалдык интеграцияга жетишүү, глобалдык климаттын өзгөрүшүн токтотуу жана дүйнөнү куруу, мында биздин урпактардын татыктуу жашоосу үчүн ресурстардын жетиштүүлүгү болгон 17 максаттын жана 169 милдеттердин комплекси. Максаттар туруктуу өнүгүүнүн 3 негизги аспектисинен турган: экономикалык өсүштү, социалдык интеграцияны жана айлана чөйрөнү камтыган тең салмактуу прогрессти камсыздоого багытталган чараларды өзүнө камтыйт алар глобалдуу жана универсалдуу мүнөздө болушат, бирок локалдуу контекстин шарттарына жараша дифференциалдуу өзгөрүү мүмкүндүгүнө жол берет.

2015-жылдын 25-сентябрында БУУнун 193 мүчө-мамлекеттери туруктуу өнүгүү максаттарына жетүү боюнча милдетттенмелерди алышкан. Бул чечим «Биздин дүйнөнүн кайра түзүлүшү: 2030-жылга чейинки мезгилде туруктуу өнүгүү жаатындагы күн тартиби» документинде бекитилген.